Na czym polega zmiana?

Nowe przepisy wprowadzają rozwiązanie, dzięki któremu notariusz po sporządzeniu aktu poświadczenia dziedziczenia może od razu w imieniu spadkobiercy lub zapisobiercy złożyć wniosek o wpisanie spadkobiercy lub zapisobiercy windykacyjnego do księgi wieczystej jako nowego właściciela nieruchomości.

W praktyce wygląda to następująco:

• Spadkobierca lub zapisobierca windykacyjny zgłasza notariuszowi żądanie dokonania wpisu,
• Notariusz sporządza specjalny protokół, w którym wskazuje:
  • żądanie przez spadkobiercę lub zapisobiercę windykacyjnego wpisu prawa własności,
  • oświadczenie spadkobiercy lub zapisobiercy windykacyjnego o tym, jakie nieruchomości wchodzącą w skład spadku i są objęte wnioskiem o wpis do księgi wieczystej,
• Następnie notariusz w imieniu spadkobiercy lub zapisobiercy windykacyjnego składa wniosek elektronicznie do sądu wieczystoksięgowego.

Co istotne, wniosek ten uznaje się za złożony bezpośrednio przez spadkobiercę.

Dodatkowo:

• notariusz ma obowiązek złożyć wniosek do sądu najpóźniej w dniu sporządzenia protokołu,
• czynność ta odbywa się za pośrednictwem systemu teleinformatycznego,
• notariusz poucza spadkobiercę o jego prawach i obowiązkach.

Jakich praw dotyczy nowelizacja?

Nowe przepisy obejmują wpis do księgi wieczystej następujących praw:

• prawo własności nieruchomości,
• użytkowanie wieczyste,
• spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu.

Oznacza to, że uproszczona procedura znajdzie zastosowanie nie tylko przy dziedziczeniu domów czy działek, ale także mieszkań spółdzielczych oraz innych praw do nieruchomości ujawnianych w księgach wieczystych.

Podstawy prawne zmian – nowy art. 95ga

Nowelizacją wprowadzono nowy przepis w ustawie – Prawo o notariacie: art. 95ga, zgodnie z którym:

„Po sporządzeniu aktu poświadczenia dziedziczenia na wniosek spadkobiercy lub zapisobiercy windykacyjnego notariusz sporządza protokół, który zawiera żądanie spadkobiercy lub zapisobiercy windykacyjnego o wpis spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, własności lub użytkowania wieczystego nieruchomości w księdze wieczystej oraz oświadczenie o znanych odpowiednio spadkobiercy lub zapisobiercy windykacyjnemu spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu, własności lub użytkowaniu wieczystym nieruchomości, położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które wchodzą w skład spadku i są objęte żądaniem o złożenie wniosku o wpis w księdze wieczystej”.

Dodatkowo na mocy nowego przepisu: art. 95j § 2 ustawy – Prawo o notariacie:

„Nie później niż w dniu sporządzenia protokołu, o którym mowa w art. 95ga, notariusz składa za pośrednictwem systemu teleinformatycznego obsługującego postępowanie sądowe wniosek o wpis w księdze wieczystej, o ile następstwo prawne po osobie wpisanej jako osoba uprawniona z tytułu spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości zostało wykazane odpowiednimi dokumentami”.

Ponadto na podstawie art. 95j § 2 ustawy – Prawo o notariacie notariusz ma obowiązek pouczyć spadkobiercę lub zapisobiercę windykacyjnego o możliwości złożenia wniosku o wpis prawa własności do księgi wieczystej przez notariusza.

Zgodnie zaś z art. 95j § 3 ustawy – Prawo o notariacie:

„Złożenie przez notariusza wniosku, o którym mowa w § 2, uważa się za złożenie wniosku przez spadkobiercę lub zapisobiercę windykacyjnego”.

Jak było dotychczas?

Przed wejściem w życie nowych przepisów procedura była bardziej skomplikowana:

1. spadkobierca uzyskiwał akt poświadczenia dziedziczenia lub postanowienie sądu,
2. następnie musiał samodzielnie, odrębnie złożyć wniosek do sądu wieczystoksięgowego o wpis prawa własności do księgi wieczystej,
3. wiązało się to z dodatkowymi formalnościami, ryzykiem pomyłek.

W praktyce wiele osób zapominało o tym obowiązku, co prowadziło do niezgodności między stanem prawnym a wpisem w księdze wieczystej.

Skutki nowelizacji

Wprowadzone zmiany przynoszą szereg korzyści:

• szybszy wpis do księgi wieczystej,
• sprawniejsze ujawnienie w księdze wieczystej nowego właściciela nieruchomości,
• brak konieczności składania odrębnego wniosku przez spadkobiercę,
• ograniczenie formalności i ryzyka błędów,
• większa wygoda i bezpieczeństwo obrotu prawnego.

Co to oznacza dla spadkobierców?

Moim zdaniem nowelizacja ta jest znaczącym ułatwieniem dla osób dziedziczących nieruchomości. Cały proces: od poświadczenia dziedziczenia po złożenie wniosku do księgi wieczystej, może zostać przeprowadzony w jednym miejscu, podczas jednej wizyty u notariusza.

Dzięki temu:

• oszczędzasz czas,
• unikasz dodatkowych formalności,
• masz pewność, że formalności zostały dopełnione prawidłowo.

UWAGA! Nowelizacja ta dotyczy tylko spraw załatwianych u notariusza, czyli procedury poświadczenia dziedziczenia u notariusza. Jeśli spadek potwierdza sąd, spadkobierca nadal musi samodzielnie, odrębnie złożyć wniosek o wpis prawa własności nieruchomości do księgi wieczystej.

Podsumowanie

Zmiany obowiązujące od 17 marca 2026 r. to krok w stronę uproszczenia procedur spadkowych i ich cyfryzacji. Przeniesienie obowiązku składania wniosku do księgi wieczystej na notariusza znacząco usprawnia cały proces i eliminuje jedną z najczęstszych formalności po dziedziczeniu nieruchomości.

Jeżeli planujesz uregulowanie spraw spadkowych, warto skorzystać z nowych możliwości i dopilnować, aby wpis do księgi wieczystej został dokonany od razu przez notariusza po sporządzeniu aktu poświadczenia dziedziczenia, bez zbędnych formalności.

Spełniasz jedno ze swoich największych marzeń.

Wykańczasz swoje gniazdko, cieszysz się na samą myśl o urządzaniu i przeprowadzce.

Nastaje ten dzień.

W końcu! Wprowadzasz się.

I…

I radość znika, a pojawiają się rozczarowanie a z czasem frustracja.

Dlaczego?

Zamiast wymarzonej ciszy i spokoju masz uciążliwe hałasy, ciężki i głośny sprzęt pod oknami sypialni (uruchamiany wczesnym porankiem akurat wtedy kiedy Ty jeszcze śpisz) albo codzienne głośne imprezy lub bardzo nieprzyjemne zapachy z sąsiedniej nieruchomości.

W idealnym świecie sąsiedzi żyją w zgodzie, pomagają sobie i szanują się wzajemnie.

Rzeczywistość bywa różna. Hałasy, śmieci na klatce czy nieustanne kłótnie zza ściany potrafią skutecznie uprzykrzyć codzienność.

Aby przybliżyć ten temat, posłużę się krótką historią.

Historia immisji sąsiedzkich

Zamiast spokoju i zieleni – ciężarówki pod oknem.

Pani Anna z rodziną zamieszkała w spokojnej okolicy pod miastem. Miało być cicho, zielono, idealnie dla dzieci. Początkowo wszystko zapowiadało się dobrze. Niestety kilka miesięcy po jej wprowadzeniu się, sąsiednią działkę zakupił pan Marek.

Zamiast typowego domu jednorodzinnego  postawił na niej ogromny garaż, zaczął zwozić ciężarówki, koparki, wywrotki. Sprzęt stał tuż przy granicy działki. Pan Marek codziennie od 5:00 – 6:00 rano odpalał ciężarówki, naprawiał pojazdy, ładował coś w hałasie. Mimo, że jego działka i działki w okolicy były przeznaczone wyłącznie pod zabudowę domów jednorodzinnych, to działka pana Marka wyglądała jakby ktoś urządził tam bazę transportowo-logistyczną.

Rodzina pani Anny próbowała rozmawiać, ale sąsiad był nieugięty. Twierdził, że „na swojej działce może robić, co chce”. Przez wiele miesięcy życie rodziny zamieniło się w koszmar: hałas, spaliny, nieustanny ruch.

Czy sąsiad ma rację, twierdząc, że na swojej nieruchomości może robić co tylko zechce?

Nie do końca.

Prawo do spokojnego korzystania z nieruchomości

Polskie prawo cywilne chroni właścicieli i użytkowników nieruchomości przed nadmiernymi uciążliwościami ze strony sąsiadów.

Zgodnie z art. 144 kodeksu cywilnego: „Właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych”.

Co to są immisje i kiedy sąsiad narusza Twoje prawa?

Jest to tak zwany zakaz immisji. Czym są immisje?  To wszelkie działania lub zjawiska po stronie sąsiada, które wpływają na Twoją nieruchomość w sposób nadmierny, na przykład:

• hałas,
• spaliny,
• drgania,
• zapachy (np. hodowla drobiu),
• natężony ruch pojazdów,
• pozbawienie dostępu do światła,
• zasłonięcie widoku (np. przez budowę wysokiego budynku lub ogrodzenia),
• zmiana stosunków wodnych (np. podwyższenie terenu powodujące spływanie wód opadowych na sąsiednią działkę).

W praktyce oznacza to, że sąsiad nie może robić na swojej działce wszystkiego, co mu się podoba. Powinien korzystać ze swojej nieruchomości tak, aby nie zakłócać spokoju właścicieli sąsiednich działek ponad przeciętną miarę.

Zatem, aby móc nazwać jakieś działanie immisją, uciążliwości muszą występować ponad przeciętną miarę. W każdym sąsiedztwie coś się dzieje, więc nie każde działanie czy hałas są niedozwolone. Dlatego wszelkie tego typu sytuacje należy oceniać rozsądnie! Trzeba brać pod uwagę rodzaj naruszeń, ich częstotliwość, w jakich porach występują, źródło, przyczyny, skutki dla ludzi.

Przeciętna miara określona w art. 144 k.c.

Przeciętna miara jest wyznaczana na podstawie:

1. Społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości – sposobu przeznaczenia nieruchomości, rodzaju zabudowy i działalności, jaka jest dozwolona i typowa w danym miejscu. Na przykład: Na osiedlu domów jednorodzinnych nocne imprezy są uznawane za ponad przeciętną miarę. W dzielnicy przemysłowej hałas maszyn w ciągu dnia może być uznany za akceptowalny.

2. Stosunków miejscowych – lokalnych zwyczajów, charakteru okolicy, rodzaju zabudowań w okolicy.

Zatem co można zrobić, gdy dobrosąsiedzkie relacje przestają istnieć, a sytuacja zaczyna wpływać na Twój spokój i komfort?

Spokojnie. Są na to rozwiązania prawne.

Sposoby rozwiązania problemu

Rozmowa i polubowne rozwiązanie sporu

Zanim sięgniesz po środki prawne, spróbuj porozmawiać. Wiele konfliktów udaje się rozwiązać zwykłą, spokojną rozmową.

Bardzo często sąsiad nawet nie zdaje sobie sprawy, że jego zachowanie przeszkadza innym.  Warto więc zacząć od kulturalnego zwrócenia uwagi i opowiedzenia o swoim dyskomforcie.

Pisemne wezwanie do zaprzestania immisji

Jeżeli rozmowy nie przyniosą żadnego efektu, a uciążliwości są ponad przeciętną miarę, możesz pisemnie wezwać sąsiada do zaprzestania immisji.

Z doświadczenia wiem, że często najlepsze rezultaty przynoszą wezwania sporządzone i wysłane przez prawnika.

Pozew o immisje

Jeżeli powyższe metody zawiodły, możesz dochodzić swoich praw w sądzie.

Wymaga to złożenia pozwu z żądaniem:

• zaprzestania immisji,
• przywrócenia stanu zgodnego z prawem,
• nakazania lub zakazania odpowiednich działań,
• odszkodowania, jeżeli wskutek immisji poniosłeś szkodę (np. spadek wartości nieruchomości, koszty leczenia, uszkodzenia budynku).

Pamiętaj! W każdej sprawie warto zgromadzić dowody: nagrania, zdjęcia, świadków, notatki z interwencji policji.

Pozew o immisje to nie jedyny sposób na rozwiązanie problemu. Działania sąsiada mogą naruszać inne przepisy. Warto to sprawdzić.

Sprawdzenie przeznaczenia terenu

Ustal, czy sąsiad może prowadzić działalność, która w sposób nadmierny zakłóca korzystanie z Twojej nieruchomości. W tym celu warto sprawdzić: Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP) – dostępny w urzędzie gminy lub online. Jeżeli działka jest przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, to działalność usługowa, transportowa czy warsztatowa może być niedozwolona.

Jeżeli sąsiad prowadzi działalność sprzeczną z planem miejscowym, można zgłosić to do: Nadzoru Budowlanego (PINB), Urzędu Gminy (Miasta).

Zgłoszenie uciążliwości do odpowiednich instytucji

Działalność sąsiada może naruszać różne przepisy, nie tylko plan zagospodarowania przestrzennego.

Problem można zgłosić do:

• Inspekcji Ochrony Środowiska – przy hałasie, spalinach, emisji zanieczyszczeń,
• Straży Miejskiej lub Policji – przy uciążliwościach w godzinach ciszy nocnej, głośnych imprezach czy ruchu ciężarówek,
• Nadzoru Budowlanego – gdy obiekty (np. hale, wiaty, garaże) powstały bez zezwoleń lub niezgodnie z przeznaczeniem.
• Urzędu Gminy (Miasta) oraz innych podmiotów kontrolujących przedsiębiorców, na przykład  Inspekcji Sanitarnej, Nadzoru Budowlanego – jeżeli faktycznie jest prowadzona działalność gospodarcza, ale nie została ona zgłoszona do ewidencji lub jest wykonywana bez wymaganych zezwoleń np. bez zgód środowiskowych.

Sprawy dotyczące immisji sąsiedzkich bywają skomplikowane. Często wymagają także: analizy planu zagospodarowania, przygotowania dokumentacji dowodowej, kontaktów z urzędami, prowadzenia korespondencji lub sprawy sądowej.

Warto skonsultować się z adwokatem, który oceni, czy są podstawy prawne do działania, pomoże przygotować odpowiednie pisma, pomoże zebrać dowody (np. opinie biegłych, nagrania, dokumentację), może reprezentować Cię w sądzie lub w kontaktach z urzędami, doradzi, jakie rozwiązanie będzie odpowiednie w określonej sytuacji.

Podsumowanie

To, że ktoś jest właścicielem określonej nieruchomości, nie daje mu prawa do urządzenia na niej placu budowy czy bazy transportowej. Prawo chroni mieszkańców przed uciążliwym sąsiedztwem.

Zanim jednak sięgniesz po ostateczne środki, warto zacząć od spokojnej rozmowy, a jeżeli to nie przyniesie skutku, możesz skorzystać z przysługujących Ci praw.

Zdarza się, że dwie lub więcej osób decyduje się na zakup jednej nieruchomości, na przykład z powodów rodzinnych lub inwestycyjnych. Jeszcze częściej są spotykane przypadki, gdy współwłasność nieruchomości wynika z dziedziczenia po bliskim albo z darowizny.

Życie pokazuje, że nawet najlepsze relacje mogą napotkać na trudności, a brak zgody pomiędzy współwłaścicielami czasami prowadzi do komplikacji.

Co zatem zrobić, gdy kończy się zgoda pomiędzy właścicielami jednego mieszkania?

Zacznijmy od początku. Co to jest współwłasność mieszkania?

Współwłasność oznacza, że określona nieruchomość, rzecz stanowi własność dwóch lub więcej osób. Każdy z właścicieli ma prawo do korzystania z całej nieruchomości, ale równocześnie musi respektować prawa pozostałych współwłaścicieli. Niektóre decyzje dotyczące mieszkania wymagają zgody wszystkich współwłaścicieli (jak na przykład wynajem) lub większości właścicieli zgodnie z umową albo przepisami prawa.

W prawie polskim rozróżniamy dwa podstawowe typy współwłasności:

• Współwłasność łączną (np. współwłasność małżeńską) –małżonkowie mają wspólne prawo do majątku, udziały nie są określone ułamkowo.
• Współwłasność ułamkową – najczęstsza w przypadku zakupu mieszkania przez dwie lub więcej osób, które mają określony udział w nieruchomości (np. po ½ lub ¼ i 3/4) lub w przypadku nabycia mieszkania w spadku w określonym udziale (np. po 1/3).

Dzisiejszy artykuł dotyczy współwłasności ułamkowej.

Współwłaściciele mają zarówno prawa jak i obowiązki, wynikające z przepisów kodeksu cywilnego:

• Prawo do korzystania z całej nieruchomości,
• Obowiązek ponoszenia kosztów utrzymania nieruchomości (remonty, podatki, opłaty),
• Prawo do dysponowania swoim udziałem – do sprzedaży, darowizny lub ustanowienia zabezpieczenia.

Przyczyny konfliktów między współwłaścicielami

Czasami ciężko porozumieć się dwóm osobom, a co dopiero trzem czy większej liczbie osób. I tak też bywa w przypadku współwłasności nieruchomości.

Do najczęstszych przyczyn sporów pomiędzy współwłaścicielami należą:

• Chęć sprzedaży mieszkania przez jednego ze współwłaścicieli a sprzeciw pozostałych,
• Niechęć jednego lub kilku współwłaścicieli do przejęcia mieszkania przez jednego na wyłączną własność i spłaty pozostałych,
• Niechęć jednego ze współwłaścicieli do zmiany warunków korzystania,
• Różne wizje zarządzania i użytkowania mieszkania,
• Spory o podział kosztów remontów i utrzymania,
• Problemy związane z wynajmem nieruchomości,
• Różne plany na mieszkanie, np. jeden współwłaściciel chce mieszkać a drugi wynajmować.

Zatem co robić, gdy kończy się zgoda?

1. Próba rozmowy i mediacji

Moim zdaniem pierwszym i najlepszym krokiem jest próba rozwiązania konfliktu na drodze rozmowy. Bardzo często otwarta dyskusja umożliwia znalezienie rozwiązania, które satysfakcjonuje wszystkich współwłaścicieli. Niekiedy, a raczej zazwyczaj, wymaga to kompromisu ze wszystkich stron, ale jednak taka opcja jest najszybsza. Jeżeli emocje są bardzo silne, warto rozważyć pomoc mediatora lub innej osoby, która podpowie jak wypracować wspólne rozwiązanie.

Współwłaściciele mogą porozumieć się w zakresie sposobu korzystania z nieruchomości, na przykład poprzez umowne podzielenie mieszkania do korzystania (tak zwane „quoad usum”). Przykładowo: jedna osoba będzie zajmować duży pokój, druga mały, a z kuchni będą korzystać wspólnie. Możliwe jest również wspólne ustalenie, że jeden ze współwłaścicieli będzie mieszkać w mieszkaniu, ale w zamian za to pokryje koszty remontu i jego utrzymania. Można także zawrzeć porozumienie, że jedna z osób przejmie mieszkanie na wyłączną własność, spłacając pozostałe osoby w odpowiednich wspólnie ustalonych kwotach. W takim przypadku należy pójść do notariusza, który przygotuje umowę zniesienia współwłasności mieszkania. Współwłaściciele mogą także sprzedać nieruchomość, ale do tego jest konieczna zgoda wszystkich współwłaścicieli!

W przypadku nieruchomości, które można podzielić (np. dom z działką), współwłaściciele mogą dokonać podziału na mniejsze części odpowiadające ich udziałom, jeżeli umożliwiają to przepisy prawa. Niestety, w przypadku mieszkań zazwyczaj jest to niemożliwe ze względu na charakter budynku.

Jeżeli dalsze współposiadanie jest nie do zaakceptowania, najprostszym rozwiązaniem może być sprzedaż nieruchomości przez wszystkich współwłaścicieli. Uzyskane pieniądze dzieli się proporcjonalnie do udziałów. Czasem jeden ze współwłaścicieli może wykupić udziały drugiego.

2. Sprzedaż udziału

W przypadku współwłasności ułamkowej każdy ze współwłaścicieli może swobodnie dysponować swoim udziałem w nieruchomości. Może sprzedać swój udział albo go darować. Nie wymaga to zgody pozostałych współwłaścicieli. Nabywca – nowy właściciel wejdzie wówczas w miejsce poprzedniego współwłaściciela. Pamiętaj, że zasada swobodnego dysponowania udziałem we współwłasności nie dotyczy współwłasności łącznej!

3. Zniesienie współwłasności na drodze sądowej

Jeśli ugodowe próby rozwiązania sporu zawiodą, współwłaściciel może wystąpić do sądu z wnioskiem o zniesienie współwłasności nieruchomości. W przypadku, gdy współwłasność wynika z dziedziczenia, wówczas trzeba wystąpić z wnioskiem o dział spadku. W pozostałych przypadkach jest to postępowanie o zniesienie współwłasności nieruchomości.

Sąd może:

• dokonać fizycznego podziału nieruchomości (jeśli jest możliwy),
• przyznać nieruchomość na wyłączną własność jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem dokonania spłaty pozostałych współwłaścicieli,
• zarządzić sprzedaż nieruchomości w trybie przepisów o egzekucji i podział uzyskanej kwoty pomiędzy współwłaścicieli.

W postępowaniu sądowym sąd będzie brał pod uwagę rodzaj rzeczy, możliwość i sposób podziału rzeczy, interesy wszystkich współwłaścicieli, okoliczności sprawy, sytuację poszczególnych właścicieli, interes gospodarczy.

Moim zdaniem sprzedaż nieruchomości w trybie przepisów o egzekucji jest mało korzystnym rozwiązaniem, ponieważ wówczas nieruchomość może zostać sprzedana za cenę niższą niż rynkowa. Warto się wtedy zastanowić nad wspólną sprzedażą nieruchomości przez wszystkich współwłaścicieli w drodze umowy.

Przykład z życia

Anna i Marek żyjący w nieformalnym związku, kupili mieszkanie na kredyt, każdy posiadając 50% udziałów. Początkowo mieszkali razem, ale po kilku latach rozstali się. Marek chciał sprzedać mieszkanie, aby spłacić swój kredyt. Anna wolała zostawić mieszkanie i wynajmować, by mieć dodatkowy dochód. Brak porozumienia doprowadził do tego, że Marek przestał uczestniczyć w kosztach remontu i utrzymania mieszkania, a Anna nie mogła wynająć mieszkania bez zgody Marka. Anna złożyła wniosek do sądu o zniesienie współwłasności. Sąd przyznał Annie mieszkanie na własność za odpowiednią spłatą na rzecz Marka.

Pamiętaj:

• Współwłaściciel ma prawo do wynagrodzenia, jeśli drugi właściciel korzysta z jego udziału i uzyskuje z tego korzyści (np. z wynajmu).
• Jeśli jeden ze współwłaścicieli nie ponosi kosztów utrzymania mieszkania, drugi ma prawo domagać się zwrotu połowy poniesionych wydatków,
• Każdy ze współwłaścicieli (nie dotyczy to współwłasności łącznej małżeńskiej) może żądać zniesienia współwłasności.

Współwłasność mieszkania to rozwiązanie, które wymaga nie tylko finansowego zaangażowania, ale także dobrej komunikacji pomiędzy współwłaścicielami. Zdarza się, że interesy współwłaścicieli są zupełnie różne, co prowadzi do konfliktów.

Każda sytuacja jest indywidualna, dlatego warto w przypadku sporu zasięgnąć porady prawnika, który pomoże dobrać najlepszą strategię i zadba o Twoje interesy.

Czyli o tym, czy każde oddalenie się z miejsca kolizji jest podstawą do obciążenia sprawcy obowiązkiem zwrotu odszkodowania wypłaconego przez ubezpieczyciela z polisy OC

W dzisiejszym artykule chciałabym zwrócić uwagę na kwestię, która jest ważna w praktyce i może przydać Ci się w codziennym życiu.

Przypomina mi się historia jednego z moich Klientów i posłużenie się tym przykładem będzie najlepiej obrazowało to zagadnienie.

Otóż kierowca autobusu zatrzymał się na stacji benzynowej, żeby zrobić przerwę sobie i pasażerom. Po chwili ruszył w dalszą trasę. Po pewnym czasie (po wielu dniach) z kierowcą telefonicznie skontaktował się policjant i poinformował, że w dniu i czasie pobytu kierowcy na stacji zostały uszkodzone barierki, a całe zdarzenie nagrał monitoring. Kierowca przyznał policjantowi, że tam był, ale nie miał wiedzy, aby doszło do jakiejkolwiek szkody. Kierowca przyjął mandat, ponieważ chciał uniknąć odwoływania się do sądu. Myślał, że dzięki temu sprawa zostanie zakończona. Nic bardziej mylnego… W kolejnych dniach kierowca otrzymał od ubezpieczyciela wezwanie do zapłaty za szkodę w kwocie kilku tysięcy złotych.

Ubezpieczyciel jako podstawę prawną podał art. 43 pkt 4 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych.

Zgodnie z tym przepisem, zakładowi ubezpieczeń przysługuje prawo dochodzenia od kierującego pojazdem mechanicznym zwrotu odszkodowania wypłaconego z tytułu ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, jeżeli kierujący zbiegł z miejsca zdarzenia. Dodatkowo ubezpieczyciel w wezwaniu wskazał, że kierowca spowodował szkodę i oddalił się z miejsca zdarzenia, nie pozostawiając niezbędnych informacji oraz danych zawartej umowy ubezpieczenia OC.

I tutaj przechodzimy do sedna sprawy.

Czy kierowca powinien zapłacić ubezpieczycielowi – zwrócić odszkodowanie, jakie ubezpieczyciel wypłacił z OC za uszkodzenie mienia?

W tym konkretnym przypadku nie. Nie było podstaw do zwrotu tych pieniędzy ubezpieczycielowi. Po mojej odpowiedzi ubezpieczyciel zrezygnował z roszczeń i zamknął sprawę. Dlaczego? Ponieważ kierowca nie zbiegł z miejsca zdarzenia, a tylko zbiegnięcie przez kierującego z miejsca zdarzenia daje podstawę do ubiegania się przez ubezpieczyciela zwrotu odszkodowania wypłaconego z tytułu ubezpieczenia OC.

W przypadku parkingowej stłuczki, nawet jeśli kierowca odjechał z miejsca zdarzenia, nie oznacza to automatycznie, że „zbiegł” i może zostać obciążony regresowo przez ubezpieczyciela.

Aby można było mówić o zbiegnięciu z miejsca zdarzenia, musi być spełniony jeden ważny warunek: świadomy zamiar uniknięcia odpowiedzialności.

Brzmi poważnie? I słusznie. Bo właśnie ten zamiar, czyli tzw. „świadomość sprawstwa”, jest kluczowy.

Jeśli kierowca nie wiedział, że doszło do szkody, to nie można mu zarzucić ucieczki.

A właśnie to często ma miejsce przy drobnych kolizjach, np. na zatłoczonym parkingu, przy słabej widoczności czy podczas deszczu.

W „zbiegnięciu” chodzi o świadome działanie z zamiarem uniknięcia konsekwencji, a nie o każdą sytuację, gdy ktoś po prostu odjechał.

Zatem nie każde oddalenie się z miejsca zdarzenia to „zbiegnięcie”, za które tracisz ochronę ubezpieczeniową.

Co istotne, to nie Ty musisz udowadniać, że nie zbiegłeś. To ubezpieczyciel musi wykazać, że:

• kierujący wiedział o zdarzeniu,
• miał świadomość wyrządzenia szkody
• i miał zamiar uniknięcia odpowiedzialności za szkodę.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeśli otrzymałeś wezwanie do zapłaty od ubezpieczyciela, który zarzuca Ci zbiegnięcie z miejsca kolizji, nie wpadaj w panikę.

W takich sytuacjach kluczowe jest zbadanie:

• Czy rzeczywiście wiedziałeś o kolizji i szkodzie?
• Czy ubezpieczyciel ma dowody na Twoje celowe działanie?
• Czy Twoje zachowanie można uznać za rażąco niedbałe?

W wielu przypadkach żądania ubezpieczyciela są nieuzasadnione, a sprawę można wyjaśnić już na etapie wezwania do zapłaty.

Jeśli spotkała Cię sytuacja, w której ubezpieczyciel żąda od Ciebie zwrotu wypłaconego odszkodowania, bo rzekomo „zbiegłeś” z miejsca wypadku, nie musisz być bezbronny. 
Skontaktuj się ze mną. Przeanalizuję Twoją sytuację i pomogę w sporze z ubezpieczycielem.